DEKALOG BEZPIECZNEGO KONSUMENTA

„…władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (art. 76).

Nieznajomość prawa szkodzi!

Nie jesteśmy w stanie w jednym poście przedstawić praw konsumenta… dlatego ważnym jest, abyście mieli świadomość, do kogo możecie udać się w przypadku problemu z podmiotem, od którego kupiliście towar lub usługę.

Krok pierwszy w takim sporze to oczywiście próba dojścia do porozumienia ze sprzedawcą – aby wiedzieć, czego możecie się domagać, np. w ramach rękojmi czy gwarancji, musicie najpierw znać swoje prawa (przy okazji obowiązki też, o czym już konsumenci pamiętają rzadziej…). Dlatego zachęcam do zapoznania się z przepisami 🙂

Podstawy prawne, czyli zasady ochrony konsumentów u źródła…

  • USTAWA z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów,
  • USTAWA z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta,
  • USTAWA z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich.

Praw konsumenta dotyczą także ustawy zawierające przepisy z zakresu prawa bankowego, finansowego, mieszkaniowego, handlowego oraz Kodeks cywilny, w którym zdefiniowane są kluczowe pojęcia występujące w polskim prawie konsumenckim.

Zdajemy sobie jednak sprawę, że dla niektórych przebrnięcie przez język prawniczy jest ciężkie 🙂 Ale dla chętnego nic trudnego – można skorzystać z innych wiarygodnych stron, przede wszystkim www.uokik.gov.pl, gdzie w sposób dostępny i bardzo praktyczny opisane są różne sytuacje, w których może znaleźć się każdy konsument. Oto przykładowa:

Czy sprzedawca może przenieść na konsumenta
odpowiedzialność za przesyłkę?

[opracowanie własne na podstawie: www.uokik.gov.pl]

Krok drugi w sporze ze sprzedawcą – gdy nie uda nam się dojść z nim do porozumienia – to zwrócenie się o pomoc do wyspecjalizowanych podmiotów na rynku…

Polityka ochrony konsumentów w Polsce

System ochrony konsumentów w naszym kraju obejmuje sieć podmiotów, na którą składają się przede wszystkim:

  • Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) – podejmuje działania w przypadku naruszenia zbiorowych interesów konsumentów;
  • lokalni rzecznicy konsumentów (miejscy i powiatowi) – to do nich możemy udać się w celu uzyskania bezpłatnej porady prawnej i pomocy;
  • pozarządowe organizacje konsumenckie (największa z nich to Federacja Konsumentów) – mają różny zakres działalności (edukacja konsumenta, opiniowanie projektów aktów prawnych itp.), a świadczona przez nich pomoc i doradztwo nie muszą być wcale bezpłatne;
  • mediatorzy (wpisani do rejestru UOKiK) – prowadzą polubowne postępowanie w sporach pomiędzy konsumentami a przedsiębiorcami z pominięciem drogi sądowej;
  • Europejskie Centrum Konsumenckie – uzyskamy tam porady oraz pomoc prawną w przypadku, gdy kupiliśmy towar lub usługę poza granicami Polski;
  • Rzecznik Finansowy – zwróćmy się do niego o pomoc, jeżeli mamy problem dostawcą usług i towarów na ryku finansowym – np. z bankiem, funduszem inwestycyjnym lub emerytalnym, instytucją pożyczkową czy spółdzielczą kasą oszczędnościowo-kredytową.

Krok trzeci to pójście do sądu i dochodzenie swoich praw w drodze powództwa cywilnego, ale wiąże się to najczęściej z poniesieniem kosztów i jest czasochłonne, a przy małej wartości przedmiotu sporu wielu konsumentów uważa sprawę za niewartą zachodu.

[opracowanie własne na podstawie: www.uokik.gov.pl]

Czas na zadania dla blogerów 🙂

W tej rundzie każda drużyna będzie miała do przedstawienia hasło dotyczące szeroko pojętego bezpieczeństwa konsumenta na rynku.

Nie opisujcie hasła w formie definicji, lecz w przystępny sposób przedstawcie jego sens (przydatność) zachowując formę dialogu, np:

  • rozmowa dwóch sąsiadek/znajomych o tym, jak jedna padła ofiarą nieuczciwego sprzedawcy,
  • wywiad dziennikarski z ekspertem ds. konsumentów,
  • pogadanka z uczniami prowadzona przez osobę, która wygrała sprawę sądową z dostawcą usług bankowych, ubezpieczeniowych itp.
  • audycja radiowa z przedsiębiorcą,
  • rozmowa petenta z urzędnikiem/rzecznikiem,
  • itp…

Przed rozpoczęciem pisania wymyślcie fabułę zdarzenia, czyli jaką sytuację problemową w ramach zadanego tematu zaaranżujecie? Pokażcie nie tylko problem, ale i sposób jego rozwiązania, aby post miał wartość edukacyjną! Oto tematy:

  • drużyna nr 1 – rejestry oraz lista ostrzeżeń KNF
  • drużyna nr 2 – niedozwolone klauzule umowne
  • drużyna nr 3 – ustawa antylichwiarska
  • drużyna nr 4 – mediacja
  • drużyna nr 5 – arbitraż
  • drużyna nr 6 – prawo odstąpienia od umowy kredytowej
  • drużyna nr 7 – gwarancja
  • drużyna nr 8 – Biuro Informacji Gospodarczej
  • drużyna nr 9 – Rejestr produktów niebezpiecznych
  • drużyna nr 10 – zwrot towaru zakupionego w sklepie internetowym
  • drużyna nr 11 – rękojmia

Czy pamiętacie, że to Wasz ostatni post w tym konkursie? Macie czas na jego publikację do czwartku 16 kwietnia 2020 r., a później pozostaje Wam tylko czekać na werdykt Komisji Konkursowej 🙂

Pamiętajcie, na każdego członka czterech zwycięskich drużyn czeka nagroda!

  • I nagroda: tablet;
  • II nagroda: czytnik e-book;
  • III nagroda: powerbank i oprogramowanie antywirusowe;
  • wyróżnienie: słuchawki przewodowe JBL.

Ponadto członkowie czterech zwycięskich drużyn wraz ze swoimi Opiekunami z ramienia szkół mieli – zgodnie z Regulaminem konkursu – wziąć udział w wycieczce edukacyjnej na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie w dniu 28 kwietnia br. Jesteśmy w stałym kontakcie z Fundacją GPW i póki co wszystkie wycieczki edukacyjne są odwołane do końca maja… Dla Waszego bezpieczeństwa będziemy zapewne musieli przełożyć wyjazd na wrzesień lub październik – mam nadzieję, że będzie to miły początek roku szkolnego 🙂

Powodzenia na finiszu rozgrywek blogerskich!

.

.

Źródła:

  • Polityka ochrony konkurencji i konsumentów, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Warszawa 2015,
  • www.uokik.gov.pl.